{"id":2777,"date":"2024-02-09T23:46:14","date_gmt":"2024-02-09T22:46:14","guid":{"rendered":"https:\/\/lodzski.eu\/?p=2777"},"modified":"2024-02-09T23:46:34","modified_gmt":"2024-02-09T22:46:34","slug":"co-uksztaltowalo-obecna-urbanistyke-lodzi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lodzski.eu\/pl\/articles-2777-co-uksztaltowalo-obecna-urbanistyke-lodzi","title":{"rendered":"Co ukszta\u0142towa\u0142o obecn\u0105 urbanistyk\u0119 \u0141odzi?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Du\u017ce polskie miasta zazwyczaj kojarz\u0105 si\u0119 nam z du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 betonu, niewielk\u0105 ilo\u015bci\u0105 zieleni i t\u0142okiem, korkami oraz ciasnymi ulicami. Nic dziwnego, to nalecia\u0142o\u015bci kilkusetletniej historii. Dlaczego jednak \u0141\u00f3d\u017a wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 w tym miejskim \u201etowarzystwie\u201d?<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a3797b1917b2\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a3797b1917b2\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/lodzski.eu\/pl\/articles-2777-co-uksztaltowalo-obecna-urbanistyke-lodzi\/#Lodz_%E2%80%93_miasto_niby_stare_ale_jednak_nie\" >\u0141\u00f3d\u017a \u2013 miasto niby stare, ale jednak nie<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/lodzski.eu\/pl\/articles-2777-co-uksztaltowalo-obecna-urbanistyke-lodzi\/#Nalecialosci_historyczne_bywaja_zgubne\" >Nalecia\u0142o\u015bci historyczne bywaj\u0105 zgubne<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/lodzski.eu\/pl\/articles-2777-co-uksztaltowalo-obecna-urbanistyke-lodzi\/#Dbanie_o_historyczna_zabudowe\" >Dbanie o historyczn\u0105 zabudow\u0119<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/lodzski.eu\/pl\/articles-2777-co-uksztaltowalo-obecna-urbanistyke-lodzi\/#Poprzemyslowy_charakter_miasta\" >Poprzemys\u0142owy charakter miasta<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/lodzski.eu\/pl\/articles-2777-co-uksztaltowalo-obecna-urbanistyke-lodzi\/#Jak_rozrastala_sie_Lodz\" >Jak rozrasta\u0142a si\u0119 \u0141\u00f3d\u017a?<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Lodz_%E2%80%93_miasto_niby_stare_ale_jednak_nie\"><\/span>\u0141\u00f3d\u017a \u2013 miasto niby stare, ale jednak nie<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0141\u00f3d\u017a na przestrzeni wiek\u00f3w mo\u017cna \u015bmia\u0142o okre\u015bli\u0107 mianem pewnego paradoksu. Chocia\u017c oficjalne prawa miejskie zosta\u0142y nadane miastu ju\u017c w 1423 roku przez kr\u00f3la W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142\u0119, to na pr\u00f3\u017cno szuka\u0107 w p\u00f3\u017aniejszych kronikach Rzeczpospolitej powa\u017cniejszych wzmianek o tym mie\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To zmieni\u0142o si\u0119 dopiero w 1820 roku, gdy miasto zosta\u0142o w\u0142\u0105czone do powstaj\u0105cego w\u00f3wczas okr\u0119gu przemys\u0142owego. To wtedy rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 intensywny rozw\u00f3j \u0141odzi, kt\u00f3ra do tego czasu liczy\u0142a sobie\u2026 oko\u0142o 800 mieszka\u0144c\u00f3w!&nbsp;<strong>W dzisiejszych realiach powiedzieliby\u015bmy, \u017ce to raczej skromna wie\u015b, nie jeden z najwa\u017cniejszych wtedy o\u015brodk\u00f3w miejskich! Jak wp\u0142yn\u0119\u0142o to na rozw\u00f3j miasta?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Nalecialosci_historyczne_bywaja_zgubne\"><\/span>Nalecia\u0142o\u015bci historyczne bywaj\u0105 zgubne<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u017beby lepiej zrozumie\u0107, co kszta\u0142towa\u0142o europejskie miasta (nie tylko polskie), warto w pierwszej kolejno\u015bci por\u00f3wna\u0107 je z miastami ameryka\u0144skimi. R\u00f3\u017cnica jest widoczna od razu \u2013 miasta za Wielk\u0105 Wod\u0105 s\u0105 zaskakuj\u0105co obszerne, wr\u0119cz ogromne. W Stanach Zjednoczonych przejechanie z jednego ko\u0144ca miasta na drugi mo\u017ce oznacza\u0107 ca\u0142odzienn\u0105 wypraw\u0119, i to samochodem. W Europie trudno jednak sobie to wyobrazi\u0107. Ale dlaczego?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ot\u00f3\u017c miasta Europy powstawa\u0142y przede wszystkim w okresie \u015bredniowiecza i renesansu (a niekt\u00f3re z nich maj\u0105 korzenie si\u0119gaj\u0105ce nawet czas\u00f3w antycznych). To przek\u0142ada\u0142o si\u0119 tak\u017ce na sytuowanie o\u015brodk\u00f3w miejskich w miejscach, gdzie mo\u017cna by\u0142o ich skutecznie broni\u0107 (co zazwyczaj oznacza\u0142o co najmniej ograniczony dost\u0119p z kt\u00f3rej\u015b strony).&nbsp;<strong>Co wa\u017cniejsze jednak, miejsca w miastach by\u0142o stosunkowo ma\u0142o (mury obronne i fortyfikacje nie mog\u0142y by\u0107 rozbudowywane w niesko\u0144czono\u015b\u0107), ale przede wszystkim nikt nie my\u015bla\u0142 o czym\u015b takim jak samochody!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I tak oto dochodzimy do najwa\u017cniejszej przyczyny, kt\u00f3ra sprawia, \u017ce du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 dzisiejszych miast, szczeg\u00f3lnie w centrum, jest \u201eciasna\u201d \u2013 taka zabudowa, o ile przetrwa\u0142a wojenne zawieruchy XX wieku, pami\u0119ta czasy, gdy wytyczanie szerokich ulic by\u0142o marnotrawstwem miejsca. Na pewno rzuci ci si\u0119 w oczy brak takich ciasnych miejsc\u00f3wek podczas przegl\u0105dania&nbsp;<a href=\"https:\/\/gethome.pl\/mieszkania\/na-sprzedaz\/lodz\/t\/kawalerki\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">og\u0142osze\u0144 kawalerek na sprzeda\u017c w \u0141odzi od Gethome<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dbanie_o_historyczna_zabudowe\"><\/span>Dbanie o historyczn\u0105 zabudow\u0119<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W Europie istnieje tak\u017ce silny nacisk na ochron\u0119 dziedzictwa kulturowego, a w zakres tych dzia\u0142a\u0144 wchodzi tak\u017ce zachowanie historycznych centr\u00f3w i obiekt\u00f3w. Nie ma w tym nic z\u0142ego! Co wi\u0119cej, trudno wyobrazi\u0107 sobie zburzenie np. krakowskiego rynku i przyleg\u0142o\u015bci, \u017ceby zrobi\u0107 tam miejsce na nowoczesne wie\u017cowce, prawda?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W przypadku \u0141odzi dbanie o dziedzictwo miejskie tak\u017ce ma miejsce, ale paradoksalnie stosunkowo p\u00f3\u017ane rozpocz\u0119cie rozbudowy miasta (co istotne, chocia\u017c gwa\u0142towny rozw\u00f3j zacz\u0105\u0142 si\u0119 w 1820 roku, to na prawdziwy boom trzeba by\u0142o poczeka\u0107 a\u017c do ko\u0144ca drugiej wojny \u015bwiatowej, czyli roku 1945) i jego przemys\u0142owy charakter sprawi\u0142o, \u017ce \u0141\u00f3d\u017a jest dzi\u015b naprawd\u0119 \u201elu\u017ana\u201d!<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Poprzemyslowy_charakter_miasta\"><\/span>Poprzemys\u0142owy charakter miasta<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0141\u00f3d\u017a na tle innych polskich miast wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 mi\u0119dzy innymi du\u017c\u0105 liczb\u0105 teren\u00f3w zielonych bezpo\u015brednio lub w bliskim s\u0105siedztwie centrum. I co ciekawsze, nie s\u0105 to wcale wyniki du\u017cych inwestycji, kt\u00f3re mia\u0142y na celu przywr\u00f3cenie mieszka\u0144com teren\u00f3w zielonych, a adaptacja istniej\u0105cych teren\u00f3w!&nbsp;<strong>Takie parki cz\u0119sto powstawa\u0142y jako tereny i ogrody w\u0142a\u015bcicieli fabryk, a cz\u0119sto s\u0142u\u017cy\u0142y nawet robotnikom jako tereny wypoczynkowe (tak, fabrykanci w tamtych czasach czasami zapewniali pracownikom takie \u201eluksusy\u201d).<\/strong>&nbsp;Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na&nbsp;<a href=\"https:\/\/gethome.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Gethome<\/a>, czy w tak zielonej okolicy pojawi\u0142y si\u0119 atrakcyjne oferty mieszkaniowe.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Co istotne, same dawne fabryki i zak\u0142ady produkcyjne nie zosta\u0142y wyburzone (cho\u0107 w wyniku przemiany ustrojowej niestety zosta\u0142y do\u015b\u0107 szybko zamkni\u0119te).&nbsp;<strong>Dawne hale i budynki s\u0105 dzi\u015b elementami szeroko zakrojonych inwestycji mieszkaniowych i rewitalizacyjnych.<\/strong>&nbsp;Odrapane, surowe i opuszczone pofabryczne hale s\u0105 zamieniane na obiekty handlowe (Manufaktura to najlepszy przyk\u0142ad takiej inwestycji) lub przytulne lofty, i bardzo ch\u0119tnie s\u0105 wybierane przez osoby, kt\u00f3re zapoznaj\u0105 si\u0119 z&nbsp;<a href=\"https:\/\/gethome.pl\/mieszkania\/do-wynajecia\/lodz\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">og\u0142oszeniami mieszka\u0144 na wynajem w \u0141odzi na Gethome<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jak_rozrastala_sie_Lodz\"><\/span>Jak rozrasta\u0142a si\u0119 \u0141\u00f3d\u017a?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Warto te\u017c pami\u0119ta\u0107 o innym bardzo istotnym szczeg\u00f3le \u2013 \u0141\u00f3d\u017a zosta\u0142a znacz\u0105co poszerzona bezpo\u015brednio po wojnie. W 1945 roku przy\u0142\u0105czono do niej okoliczne wsie, kt\u00f3re dzi\u015b s\u0105 dobrze znanymi dzielnicami (np. Widzew, Retkinia, Ba\u0142uty).&nbsp;<strong>To na ich terenie komunistyczne w\u0142adze rozpocz\u0119\u0142y p\u00f3\u017aniej intensywn\u0105 budow\u0119 blokowisk dla nap\u0142ywaj\u0105cych do \u0141odzi robotnik\u00f3w \u2013 to oznacza, \u017ce te cz\u0119\u015bci miasta by\u0142y budowane w\u0142a\u015bciwie od zera, a akurat architektom i urbanistom tamtych czas\u00f3w nie mo\u017cna by\u0142o odm\u00f3wi\u0107 dbania o potrzeby mieszka\u0144c\u00f3w.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Co ciekawe, niekt\u00f3re z dzisiejszych g\u0142\u00f3wnych dr\u00f3g po w\u0142\u0105czeniu wsi do \u0141odzi zosta\u0142y wyznaczone w miejsce istniej\u0105cych \u00f3wcze\u015bnie polnych dr\u00f3g!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Du\u017ce polskie miasta zazwyczaj kojarz\u0105 si\u0119 nam z du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 betonu, niewielk\u0105 ilo\u015bci\u0105 zieleni i t\u0142okiem, korkami oraz ciasnymi ulicami. Nic dziwnego, to nalecia\u0142o\u015bci kilkusetletniej historii. Dlaczego jednak \u0141\u00f3d\u017a wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 w tym miejskim \u201etowarzystwie\u201d? \u0141\u00f3d\u017a \u2013 miasto niby stare, ale jednak nie \u0141\u00f3d\u017a na przestrzeni wiek\u00f3w mo\u017cna \u015bmia\u0142o okre\u015bli\u0107 mianem pewnego paradoksu. Chocia\u017c oficjalne [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":84,"featured_media":2778,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[195],"tags":[1730,1727,1732,1726,1733,1724,1723,1729,1725,1731],"motype":[201],"moformat":[71],"moimportance":[32],"class_list":["post-2777","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-inne","tag-cena-nieruchomosci","tag-gdzie-kupic-ziemie","tag-gethome","tag-jak-kupic-ziemie-w-lodzi","tag-jak-rozrastala-sie-lodz","tag-jak-wybrac-mieszkanie","tag-kawalerek-na-sprzedaz-w-lodzi-od-gethome","tag-koszt-gruntu","tag-nieruchomosci","tag-poprzemyslowy-charakter-miasta","motype-articles","moformat-ads","moimportance-reklamna-stattya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lodzski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2777","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lodzski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lodzski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/84"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2777"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lodzski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2777\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2781,"href":"https:\/\/lodzski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2777\/revisions\/2781"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2778"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lodzski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2777"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2777"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2777"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=2777"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=2777"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=2777"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}